Ένας καινούργιος μουσικός από τα δυτικά προάστια συναντά έναν μουσικό-θρύλο από τις ίδιες γειτονιές. Ο His Majesty The King Of Spain, κατά κόσμον ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ, συνάντησε τον Κωνσταντίνο Bήτα και μίλησε μαζί του για την αγάπη, τη θρησκεία και τη δύναμη της μουσικής.

Μιλάτε συχνά για τη συνείδηση. Πείτε μας δυο λόγια για το πώς αντιλαμβάνεστε αυτή την έννοια και πόσο σημαντική είναι για τη ζωή και το έργο σας.
Είναι λίγο δύσκολο να περιγράφεις αυτές τις έννοιες, γιατί ο καθένας τις αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Για μένα είναι μια βαθιά εσωτερική γνώση μέσα στον άνθρωπο, που σε ωθεί κάθε φορά να επιλέγεις, κατά κάποιο τρόπο. Σήμερα μοιάζει σαν να έχουμε αποξενωθεί από αυτή την εσωτερική φωνή, που θα μπορούσε να αναδείξει την πνευματική μας διάσταση, συνήθως εμπιστευόμαστε τα ένστικτά μας αλλά αυτά μας έχουν οδηγήσει όλους σε επαναλαμβανόμενα λάθη, σε ερημικά τοπία, στο τυχαίο, σε μια αναποτελεσματική απερισκεψία, σε μια επιπόλαιη κοσμοθεωρία. Σε αντίθεση, αν ακολουθούσαμε την εσωτερική φωνή, μπορεί να μας οδηγούσε σε ένα ζεστό φως αγάπης που υπάρχει μέσα σε κάθε άνθρωπο, θα αποκτούσαμε μια διαφορετική υπευθυνότητα και σεβασμό απέναντι στον εαυτό μας και στους άλλους.

Γιατί «Ένωση»;
Η Ένωση μιλάει για την αποδοχή θα έλεγα, του εαυτού μας και του άλλου, σαν να είμαστε όλοι κομμάτια στο ίδιο παζλ· όταν λείπει ένα κομμάτι, δεν ολοκληρώνεται. Έκανα μια σύνοψη από ερωτήματα που έχω θέσει από την περίοδο των Στέρεο Νόβα μέχρι εδώ. Τα ίδια τα τραγούδια πιστεύω πως στο τέλος έδωσαν και τον τίτλο. Η Ένωση νομίζω ότι ήταν αυτό που απέφευγα, την ένωση με όλα γύρω μου.

Είναι εμφανές ότι στην Ένωση τα ηλεκτρονικά στοιχεία αφήνουν πια πολύ περισσότερο χώρο για τα φυσικά όργανα. Σκεφτήκατε καθόλου ότι αυτό είναι κάτι που ίσως ξενίσει ή διχάσει το κοινό σας;
Πιστεύω ότι κάνω αυτό που πρέπει να κάνω τη δεδομένη στιγμή και δεν εξετάζω ούτε ξεχωρίζω τα όργανα αν είναι φυσικά ή ηλεκτρονικά. Βάζω το ηχόχρωμα που βρίσκω ότι είναι απαραίτητο σε ένα κομμάτι. Εκτός από τρία κομμάτια, το Τρένο, τη Διάνοια και το Δωμάτιο τα υπόλοιπα όλα είναι break beat με ηλεκτρονικά και κιθάρες. Αυτά τα ηχητικά χρώματα τα χρησιμοποιώ σε κάθε άλμπουμ και ηλεκτρονικά και κιθάρες. Δεν μπορώ να διαχωρίζω τα ηχοχρώματα, μου φαίνεται άδικο. Δεν νομίζω ότι ο δίσκος μου θα διχάσει τόσο πολύ το κοινό, δεν κάνω εμπορική μουσική, έτσι κι αλλιώς.

Το Δωμάτιο είναι κατά τη γνώμη μου το καλύτερο τραγούδι του δίσκου. Πείτε μας δυο λόγια για το πώς φτιάχτηκε.
Είναι ένα πρωινό ξύπνημα, ένα δώρο ευγνωμοσύνης σ’ ένα πρόσωπο αγαπημένο, είναι η στιγμή που συνειδητοποιείς το δώρο της αγάπης. Είναι ταυτόχρονα και κάτι που ξέρεις ότι μπορεί να χαθεί, όμως αυτή η στιγμή είναι μια στιγμή στο χρόνο. Το έφτιαξα ένα πρωί στην κιθάρα μου, έστειλα ένα sms στον Βασιλικό να το πει και μου είπε οκέι. Το έκανα μετατροπή σε πιάνο και έγραψα τις φωνές των εγχόρδων. Ήθελα να είναι σαν αφιέρωμα στη δεκαετία του ’80 έτσι όπως έγραφαν τα τραγούδια τα γκρουπ της 4AD. Νομίζω πως είναι μια ωραία στιγμή μέσα στο άλμπουμ.

Και σ’ αυτό το κομμάτι, όπως και σε ολόκληρο το έργο σας, είναι εμφανής η επιρροή  του Μάνου Χατζιδάκι. Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτόν τον μεγάλο καλλιτέχνη και τη σχέση σας μαζί του.
Τα κοινά μας στοιχεία είναι εσωτερικά πιστεύω. Ήμουν περιστασιακός φίλος του, τον είχα γνωρίσει στην Αυστραλία έπειτα από μια συναυλία του και αργότερα τον έβλεπα περιστασιακά στην Αθήνα τη δεκαετία του ’80. Ήταν ένας απίστευτα φωτεινός άνθρωπος, απλός, γλυκός με εξαιρετικό χιούμορ και πνευματικότητα. Ήταν και παρέμεινε το πρότυπό μου μέχρι και σήμερα. Όχι μόνο για μένα αλλά για πολλούς ανθρώπους, είναι ένας φάρος, ένας πρωτοπόρος, ένας άνθρωπος με όλη τη σημασία της λέξης. 

Πόσο σημαντική είναι για την καλλιτεχνική σας δημιουργία η μοναχικότητα;
Μερικές φορές μπορεί να διαλέγω τη μοναχικότητα, αλλά νιώθω την ψυχή μου γεμάτη από δύναμη και πίστη, θα έλεγα ότι τις περισσότερες φορές δεν νιώθω μοναξιά. Προσπαθώ να κρατώ την καρδιά μου ζεστή. Αυτό μου δίνει δύναμη για πολλά πράγματα, μου δίνει ισορροπία, κατά κάποιο τρόπο την ώθηση να σκέφτομαι, να δημιουργώ, να φτιάχνω μουσική.

Ποια η σχέση σας με τη θρησκεία; Έχετε δηλώσει πως επιστρέφετε συχνά στην Καινή Διαθήκη γιατί εκεί βρίσκετε την «απλότητα της αλήθειας και της αγάπης». Η απλότητα αυτή είναι κάτι το οποίο επιδιώκετε πλέον να προσεγγίσετε και στη / με τη μουσική σας;
Μου αρέσει να επιστρέφω συχνά και στον Όμηρο, στον Πλάτωνα, στην ιστορία του Χριστού, γιατί μέσα εκεί βλέπεις το διάγραμμα της απλότητας, το μέτρο της ανθρώπινης συμπεριφοράς, είναι κάτι που βοηθά στην πορεία που κάνει ο καθένας προς την αλήθεια. Νομίζω είναι ένας δρόμος που μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας, μπορεί να περνάει και στη μουσική μου.

Στην πορεία σας με τους Σ. Ν. αφήσατε ένα έντονο στίγμα με ένα πολύ ιδιαίτερο και προσωπικό μείγμα rap και ποιητικής απαγγελίας. Με τον καιρό περάσατε στο τραγούδι. Ποια είναι σήμερα η σχέση σας με το καθένα απ’ αυτά τα δύο εκφραστικά μέσα και ποιο απ’ τα δύο θεωρείτε πιο απαιτητικό;
Η πρόζα όπως τη λέω, η rap, είναι από τα είδη που όταν συμβαίνουν και έχουν δύναμη, με συγκινεί, είναι κάτι που δεν θα το εγκαταλείψω και μάλιστα είναι το επόμενο project που ετοιμάζω. Στους Στέρεο Νόβα εξάντλησα τα όριά μου, ίσως του έδωσα και κατάλαβε και το ευχαριστήθηκα πολύ. Επίσης, όταν τραγουδάω, νομίζω πως δεν απομακρύνομαι από τη rap, γιατί ψιθυρίζω πάλι κάποια λόγια, δεν είπα ποτέ ότι είμαι κανένας φοβερός τραγουδιστής, έχω κάποιες καλές χαμηλές δυναμικές, ένας δάσκαλος κάποτε μου είπε ότι θα γινόμουν πολύ καλός βαρύτονος αλλά δεν το προσπάθησα ποτέ. Κάποιες φορές γράφω και κάποια τραγούδια στην κιθάρα μου, αλλά πιστεύω πως και τα δύο είδη είναι κομμάτια του εαυτού μου. Και τα δύο είναι εξίσου απαιτητικά, όπως είπε κάποτε και η Yoko Ono που δεν είχε ιδιαίτερη φωνή, αν πιστεύεις ότι έχεις να πεις κάτι, πες το με όποια φωνή έχεις.

Πώς αντιλαμβάνεστε έννοια του ρομαντισμού;
Την αντιλαμβάνομαι όπως την όρισε ο πρώτος ρομαντικός Βίκτωρ Ουγκώ, ότι κατά κάποιο τρόπο ο άνθρωπος περνά στη ζωή μέσα από δυσκολίες και αντιξοότητες που τον ωριμάζουν για να φτάσει μόνος του στην ηθική τελείωση, τη μία αλήθεια, τη συνειδητότητα. Στο ημερολόγιό του κάποτε έγραψε: «Είσαι ανήσυχος, ταραγμένος, τρομαγμένος. Προχωράς ψηλαφώντας. Νιώθεις ότι είσαι μέσα στη νύχτα. Δεν βλέπεις τίποτα μπροστά σου και δεν ξέρεις καν τι σόι νύχτα είναι αυτή η νύχτα. Αναρωτιέσαι, με αμφιβολία γεμάτη τρόμο, αν εσύ είσαι χωρίς μάτια ή ο κόσμος χωρίς ήλιο. Τρομερή ερώτηση. Όλοι τη θέτουν. Κανείς δεν απαντά». Αν ξαναδιαβάζαμε τους Άθλιους θα καταλαβαίναμε τι είναι ένας ρομαντικός.

Κατά πόσο νιώθετε ότι έχετε τον απόλυτο έλεγχο της δημιουργικής διαδικασίας όταν φτιάχνετε ένα κομμάτι; Έχουν υπάρξει φορές που να εξέπληξε κι εσάς τον ίδιο το τελικό αποτέλεσμα;
Ναι, είναι κάτι που μου έχει συμβεί σε πολλά κομμάτια που έχω φτιάξει και κατέληξα στο συμπέρασμα πως κάποιες φορές εκφράζεται από μέσα μας η δύναμη της ψυχής. Αλίμονο αν αποδιώξεις το μεταφυσικό στοιχείο στην τέχνη. Υπάρχει μεγάλη δύναμη μέσα μας, αυτό το πίστευα ανέκαθεν. Είναι όμως θέματα που χρειάζονται ανάλυση και χρόνο.

Υπάρχουν τραγούδια που έχετε γράψει αλλά πλέον αποφεύγετε να παίζετε για να αποφύγετε τη συναισθηματική φόρτιση;
Σε κάθε συναυλία υπάρχουν κομμάτια που έχουν μια ιδιαίτερη φόρτιση, όμως πρέπει να τα πεις γιατί αυτό είναι μέρος της δουλειάς σου. Προσπαθείς κάθε φορά να φέρεις το αρχικό αίσθημα, να αποδώσεις αυτό που ένιωσες εκείνη την πρώτη φορά. Πίσω από τα κομμάτια υπάρχουν άνθρωποι, στιγμές. Πιστεύω ότι η τέχνη δεν πρέπει να είναι ακραία συναισθηματική γιατί και αυτό είναι μια υπερβολή. Φροντίζω στους στίχους να «στύψω» το πολύ συναίσθημα και να αποφορτιστούν κάπως. Έτσι έχω ένα πιο κωδικοποιημένο κομμάτι που ναι μεν αφορά, μιλά στην ψυχή του άλλου, αλλά δεν τον ξελιγώνει ταυτόχρονα. Η Νύχτα από τον Άργο είναι ένα τραγούδι γεμάτο βία και πόνο, όμως έχει τέτοια δυναμική που ξεπερνά το συναίσθημα και σε πηγαίνει αλλού. Είναι σαν να βάλεις στο φαγητό πολύ αλάτι, θα γίνει λύσσα και δεν θα μπορείς να το φας ή αν ρίξεις δέκα κουταλιές ζάχαρη στον καπουτσίνο σου. Κάπως έτσι είναι όλα στη ζωή. Το ίδιο και στην τέχνη.  

Τo Internet είναι αν όχι το βασικότερο, ένα απ’ τα πιο βασικά στοιχεία της καθημερινότητας της σημερινής νεολαίας. Υπάρχει μάλιστα μια πολύ μεγάλη μερίδα ανθρώπων που είναι εθισμένη. Ποια η δική σας σχέση μ’ αυτό ;
Το διαδίκτυο είναι σήμερα μια κοινή πραγματικότητα που τη βιώνει όλη η ανθρωπότητα με λίγες εξαιρέσεις. Μας έχει καθηλώσει μπροστά από μια οθόνη και προσπαθούμε να βρούμε τι είναι αλήθεια μέσα από αυτήν. Πριν από δύο δεκαετίες αν μας το έλεγαν, δεν θα το πιστεύαμε. Αυτό που θα εξαντλήσει νομίζω κάποια στιγμή τον άνθρωπο είναι ότι θα αποξενωθεί από την ψυχή του ζώντας έτσι. Συμβαίνει ήδη.

Οι Σ. Ν. είχαν μια πολύ ιδιαίτερη σχέση αγάπης με το κοινό τους. Πού βρίσκονται σήμερα οι άνθρωποι που αποτελούσαν αυτό το φανατικό κοινό;
Είναι εδώ, αγωνίζονται, προσπαθούν να γίνουν καλύτεροι και να φτιάξουν έναν καλύτερο κόσμο, είναι άνθρωποι που ήταν ακριβώς σαν και εμάς, τους Στέρεο Νόβα. Ερχόντουσαν κοντά μας γιατί τα λόγια μας υπήρχαν μέσα τους, είχαμε την ίδια ιδεολογία, είχαμε πολλά κοινά στοιχεία.

Τι νοσταλγείτε απ’ τα χρόνια που κάνατε τα πρώτα σας βήματα στη μουσική;
Κάθε εποχή έχει τη δική της δυναμική. Δεν νοσταλγώ ποτέ, κοιτάζω την ευθεία μπροστά. Ένας ωραίος ανοιχτός ουρανός μπορεί να με πάει πιο μακριά από το χτες, από αυτό που ήδη γνώριζα. Αρκεί να το θέλω, να το πιστεύω.

Τι είναι αυτό που θα θέλατε να κάνετε καλύτερα σαν μουσικός;
Δεν είναι θέμα να κάνω κάτι καλύτερο, γιατί πάντα προσπαθώ κάθε στιγμή να δίνω από μέσα μου το καλύτερο που έχω.

Και μια ερώτηση που ο ίδιος είχατε κάνει σε κάποιον παλιότερα:Είναι ο κόσμος έτοιμος να δεχτεί την αγάπη μέσα του πραγματικά, σαν ένα αληθινό γεγονός ή είναι η αγάπη γύρω μας ένα ουτοπικό ζήτημα;
Ναι, είχα ρωτήσει τον Chris Lowe των Pet Shop Boys. Νομίζω πως ζούμε δύσκολους καιρούς, έχουμε σχεδόν αποκλείσει από το λεξιλόγιό μας την αγάπη. Ζούμε σε χρόνια που δεν υπάρχει η στοιχειώδης καλοσύνη, αγαπάμε μέσα από μια αισθησιακή συνείδηση, τα περισσότερα τραγούδια αναφέρονται στην έλλειψη της σωματικής αγάπης κυρίως, δες στην pop μουσική, μου λείπεις, έφυγες, γιατί με άφησε μόνο, σου τα έδωσα όλα και εσύ δεν μου κάνεις αυτά που θέλω, σε αφήνω, θα πάω αλλού,… όλα αυτά τα κλισέ και στερεότυπα που μεγαλώνουν γενιές και γενιές. Μια αγάπη χωρίς ρίζες, που ξεριζώνεται εύκολα. Μας βολεύει να τη βιώνουμε ουτοπικά, σαν μελό ταινία του Χόλιγουντ. Ίσως χρειάζεται λίγο να κοιτάξουμε μέσα μας και να δούμε πού είμαστε.