Η μπάντα του Paul Landers μόλις κυκλοφόρησε το Liebe Ist Fur Alle Da. Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΩΤΑΡΗΣ τον συνάντησε στη Γερμανία και μίλησε μαζί του για τον καινούριο δίσκο, τις νέες τεχνολογίες, τη χώρα, τη χώρα μας και το φετίχ του με… τις παλιές λάμπες πυρακτώσεως!
Έχουν περάσει σχεδόν τέσσερα χρόνια από την κυκλοφορία τού Rosenrot. Πού χαθήκατε όλο αυτό το διάστημα;
Όντως κάναμε διάλειμμα για ένα χρόνο, όχι όμως λόγω κούρασης ή εντάσεων μεταξύ των μελών της μπάντας, αλλά επειδή απλά είχαμε την πολυτέλεια να το κάνουμε. Ύστερα από πέντε επιτυχημένους δίσκους οι τραπεζικοί μας λογαριασμοί είχαν γίνει πλέον αρκετά μεγάλοι, οπότε αποφασίσαμε πως έπρεπε να «ξεφορτωθούμε» μερικά χρήματα τώρα που μπορούμε, γιατί δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να δουλεύεις όλη σου τη ζωή και ξαφνικά να διαπιστώσεις πως φτάνει το τέλος επειδή πάσχεις από έναν παράξενο καρκίνο. Οποιοσδήποτε έχει τη δυνατότητα ή την οικονομική ευχέρεια να ξεφεύγει για λίγο από τη δουλειά του πρέπει να το κάνει γιατί αυτή η εμπειρία είναι άκρως αναζωογονητική.
Πότε άρχισε τελικά η προετοιμασία του καινούργιου δίσκου;
Μετά την περίοδο των διακοπών ξεκινήσαμε τη δουλειά για το καινούργιο άλμπουμ. Μετακομίσαμε σε ένα μικρό σπίτι στην εξοχή κοντά στη Βαλτική και αφού στήσαμε μερικούς μικρούς ενισχυτές και ηλεκτρονικά ντραμς στο καθιστικό δωμάτιο, αρχίσαμε να δουλεύουμε όλοι μαζί πάνω σε νέες ιδέες. Σε κάποια φάση ο Schneider πρότεινε να αλλάξουμε τακτική και απλά να παίζουμε ό,τι θέλουμε χωρίς να σκεφτόμαστε. Αρχικά αυτό διάρκεσε δέκα λεπτά, μετά τα δέκα λεπτά έγιναν είκοσι, μετά μισή ώρα, μέχρι που περνούσαν πλέον μέρες ολόκληρες που απλά τζαμάραμε και ηχογραφούσαμε αμέσως ό,τι μας άρεσε. Δεν υπήρχε κανένα ίχνος λογοκρισίας στο μυαλό μας, παίζαμε πραγματικά ό,τι θέλαμε, ακόμα και πράγματα που θεωρούσαμε «απαγορευμένα» μέχρι τότε όπως μεγάλα κιθαριστικά σόλο. Ο μοναδικός κανόνας που υπήρχε ήταν πως κανείς δεν επιτρεπόταν να κοιτάει περίεργα τον άλλο (γέλια). Αυτή ήταν η ουσιαστική διαφορά σε σχέση με τον προηγούμενο δίσκο μας. Τώρα πλέον λειτουργούσαμε ξανά συλλογικά και όλα τα τμήματα ενός τραγουδιού, π.χ. το ρεφρέν, τα κουπλέ και η γέφυρα, αναπτύσσονταν εξίσου από όλους μας όπως συνέβαινε κατά την ηχογράφηση του πρώτου μας άλμπουμ. Γενικά το διασκεδάσαμε πολύ και έτσι πέρασε ένας υπέροχος μήνας.
Αυτό θα πει εργασία και χαρά.
Δυστυχώς, αυτό κράτησε λίγο, γιατί στην πορεία τα πράγματα χάλασαν. Όταν έφτασε η στιγμή να αναπτύξουμε τις ιδέες που είχαν προκύψει νωρίτερα, βρεθήκαμε με καμιά πενηνταριά υποψήφια τραγούδια και αμέτρητο υλικό –καλό και κακό– που έπρεπε να περαστούν στον υπολογιστή. Αυτό μας έκανε να αισθανόμαστε πνιγμένοι, χάσαμε την αρχική μας διάθεση και το κέφι για δουλειά. Επιχειρήσαμε να ξαναπαίξουμε ζωντανά τα κομμάτια αλλά ούτε αυτό δούλεψε, πράγμα που μας ανάγκασε τελικά να αλλάξουμε τοποθεσία και να ξεκινήσουμε την ηχογράφηση από την αρχή. Αυτό επαναλαμβανόταν συνεχώς για τα επόμενα δύο χρόνια μέχρι που καταλήξαμε να έχουμε στα χέρια μας ένα εντελώς metal άλμπουμ που αντί για Rammstein θύμιζε φινλανδικό metal γ΄ διαλογής. Τότε ήταν που ξανακούσαμε τους προηγούμενους δίσκους μας, επιστρέψαμε στον παλιό μας ήχο και τελικά καταφέραμε να βρούμε τον παλιό καλό μας εαυτό και να φτιάξουμε ένα πολύ καλό άλμπουμ.
Ποια είναι η μουσική κατεύθυνση που ακολουθήσατε στον καινούργιο σας δίσκο; Μίλησες πριν για metal επιρροές…
Το νέο μας άλμπουμ ακούγεται αρκετά βαρύ γιατί είχαμε το metal ως πηγή έμπνευσης αυτήν τη φορά. Υπάρχουν βέβαια ορισμένα ηλεκτρονικά στοιχεία και ένα αστείο τραγούδι (σημ. μάλλον στο Pussy αναφέρεται), αλλά σε γενικές γραμμές ο στόχος μας ήταν να φτιάξουμε κάτι πιο δυνατό και σκληρό από τον προηγούμενο δίσκο μας και πιστεύω πως εν τέλει τα καταφέραμε.
Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα, πολιτικό ή όχι, που θέλετε να περάσετε μέσα από τα καινούργια σας τραγούδια; Για παράδειγμα, στο νέο σας τραγούδι Wiener Blut αναφέρεστε στην υπόθεση του Αυστριακού Fritzl που συγκλόνισε τον κόσμο το 2008.
Όχι, ποτέ δεν προσπαθήσαμε να περάσουμε κάποιο μήνυμα προς τα έξω μέσα από τη μουσική μας. Το μόνο που μας απασχολεί είναι να σοκάρουμε τον κόσμο, να τον εξωθούμε στα άκρα και να τον κάνουμε να μας αντιπαθεί ή να θεωρεί ότι είμαστε απλώς ηλίθιοι. Αυτός είναι ο σκοπός μας. Όσο για τον Fritzl, αυτός είχε την αρχική ιδέα να κλειδώσει την κόρη του στο υπόγειο του σπιτιού του· εμείς το μόνο που κάνουμε είναι να τραγουδάμε γι’ αυτό.
Σε αντίθεση με ονόματα όπως οι Radiohead και οι Nine Inch Nails που διαθέτουν στους fans τους δωρεάν τραγούδια, ο manager σας πρόσφατα κίνησε νομικές διαδικασίες κατά διαφόρων fan sites επειδή ανέβασαν παράνομα στο Internet τραγούδια σας και μη δημοσιευμένες φωτογραφίες ή ακόμα και επειδή χρησιμοποιούσαν τη λέξη Rammstein στο domain name τους. Δεν φοβάστε μήπως μια τέτοια κίνηση αποξενώσει τους οπαδούς σας;
Αυτό το έκανε η δισκογραφική εταιρεία μας, όχι εμείς. Ο λόγος είναι πως κάποιοι hackers διείσδυσαν στον υπολογιστή μας και έκλεψαν τον νέο μας δίσκο, με αποτέλεσμα να διαρρεύσει στο διαδίκτυο αρχικά ένα κομμάτι – ακόμα δεν ξέρουμε αν ακολούθησαν και άλλα. Η δισκογραφική εταιρεία προφανώς έχει κλείσει μια καλή οικονομική συμφωνία με το management της μπάντας μας, γι’ αυτό και φοβήθηκε πως εξαιτίας της διαρροής θα χάσει πολλά χρήματα. Έτσι αποφάσισε να κυνηγήσει αυτά τα sites και online forums.
Λες να φοβήθηκε μήπως χρεοκοπήσει;
Αυτό δεν μας νοιάζει καθόλου, κάτω ο καπιταλισμός (γέλια)! Προσωπικά δεν με απασχολεί τόσο το όλο θέμα και ειλικρινά ελπίζω αυτά τα sites να επαναλειτουργήσουν σύντομα. Άλλωστε είμαι βέβαιος πως τα πάντα θα ξεχαστούν μετά την επίσημη κυκλοφορία του δίσκου.
«Οι Rammstein έχουν τόσο καλούς δίσκους, που δεν χρειάζεται να προβληματίζεσαι για το ποιο τραγούδι πρέπει να κατεβάσεις. Όλα είναι τέλεια, γι’ αυτό και δεν είχαμε ποτέ τέτοιο πρόβλημα»
Πάντως είναι γεγονός ότι το παράνομο downloading και η άφιξη του iTunes έχουν αλλάξει το τοπίο της μουσικής βιομηχανίας για τα καλά, με τον κόσμο να αγοράζει πλέον μεμονωμένα κομμάτια αντί για ολόκληρους δίσκους. Πιστεύεις πως πλησιάζει τελικά η εποχή που θα πάψουν να κυκλοφορούν άλμπουμ;
Υπάρχουν πολλά συγκροτήματα που κυκλοφορούν κακούς δίσκους, οπότε μπορώ να καταλάβω τους ανθρώπους που απλά «κατεβάζουν» το μοναδικό χιτάκι όταν τα υπόλοιπα κομμάτια είναι χάλια. Απ’ την άλλη όμως αυτό λειτουργεί θετικά για μπάντες με καλά άλμπουμ που το κάθε κομμάτι τους αξίζει, όπως για παράδειγμα οι Snow Patrol που όλο τους το άλμπουμ είναι πραγματικά εξαιρετικό. Όσο λοιπόν υπάρχουν μπάντες που βγάζουν καλούς δίσκους, θα υπάρχει και κοινό διατεθειμένο να τους αγοράσει. Όπως και να ’χει, πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα. Αν κάποιος θέλει να κατεβάσει μόνο ένα τραγούδι, άφησέ τον να το κάνει. Εμείς ως Rammstein προσπαθούμε πάντα να κυκλοφορούμε ό,τι καλύτερο μπορούμε, αλλά αν ο κόσμος θέλει να έχει μόνο ένα κομμάτι μας για ringtone στο κινητό του δεν υπάρχει πρόβλημα. Δεν επιδιώκουμε να υποχρεώσουμε κανέναν να αγοράσει ολόκληρο το δίσκο μας, αν και δεν σου κρύβω πως κάποιοι από εμάς θα προτιμούσαν να επιτρέπεται μόνο το downloading ολόκληρου του άλμπουμ. Εγώ προσωπικά πιστεύω πως πρέπει να αφήνεις αυτή την επιλογή στο κοινό, αλλά γενικά οι Rammstein έχουν τόσο καλούς δίσκους, που δεν χρειάζεται να προβληματίζεσαι για το ποιο τραγούδι πρέπει να κατεβάσεις. Όλα είναι τέλεια, γι’ αυτό και δεν είχαμε ποτέ τέτοιο πρόβλημα (γέλια).
Φαντάζομαι πως στη δική σας περίπτωση οι fans θα θέλουν να αποκτήσουν όλα σας τα κομμάτια.
Πράγματι, εμείς δεν αποτελούμε την τυπική μπάντα που παίζεται στο ραδιόφωνο και έχει μόνο ένα hit single αλλά είμαστε περισσότερο σαν τους Metallica που οι fans τους θέλουν να έχουν ολόκληρους τους δίσκους τους.
Όπως φαίνεται όμως οι παλιές καλές εποχές που αγόραζες τα άλμπουμ σου από το δισκάδικο έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Ναι, αλλά δεν ωφελεί να μεμψιμοιρούμε, γιατί καλοί οι συναισθηματισμοί, αλλά όπως και να το κάνεις, οι εποχές αλλάζουν. Σήμερα πλέον μπορείς να χωρέσεις όλα σου τα τραγούδια σε ένα iPod, οπότε οι άνθρωποι πρέπει να το συνειδητοποιήσουν και να σταματήσουν να λυπούνται για ό,τι δεν υπάρχει πια. Κι εγώ μπορεί να είμαι άνθρωπος που του αρέσουν τα παλιά πράγματα όπως π.χ. τα μεταχειρισμένα δερμάτινα αλλά –για όνομα του Θεού– έχω ηλεκτρικό και νερό στο σπίτι! Έτσι είναι η πρόοδος. Αν και θα μου λείψουν οι παλιές καλές λάμπες…
Ποιες παλιές λάμπες; Οι λαμπτήρες πυρακτώσεως;
Ναι, χτες αγόρασα μια μεγάλη τσάντα γεμάτη λάμπες γιατί μου αρέσει πολύ το σχήμα του γλόμπου τους. Λατρεύω να έχω το διαμέρισμά μου γεμάτο με τέτοιες λάμπες (γέλιο). Αλλά τώρα θα τις απαγορεύσουν! Αν είσαι τυχερός μπορεί να βρεις όσες έχουν ξεμείνει στο στοκ καταστημάτων Do-It-Yourself, αλλά απαγορεύεται η παραγωγή καινούργιων. (σημ.: Σύμφωνα με νομοσχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όλες οι παλιές λάμπες πυρακτώσεως θα απαγορευτούν μέχρι το 2012). Το φαντάζεσαι; Θα μπορούν να σε βάλουν φυλακή εξαιτίας μιας λάμπας 60 Watt!
Υποθέτω πως αυτή η απαγόρευση θα είναι μεγάλο πλήγμα για έναν φανατικό οπαδό της λάμπας.
Όντως, αν και τώρα που το σκέφτομαι, θα μπορούσα να κάνω λαθρεμπόριο λαμπτήρων πυρακτώσεως σε περίπτωση που δεν πάνε καλά οι πωλήσεις του Liebe Ist Fur Alle Da. Θα εισάγω κρυφά στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξηντάρες λάμπες.
Να μια καλή ιδέα για merchandising των Rammstein.
Ποιοι Rammstein; Αυτό θα είναι solo project (γέλια).
Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Πώς επηρέασε τη μουσική των Rammstein το τέλος του ψυχρού πολέμου;
Σίγουρα δεν ήταν δυνατό να υπάρχουν οι Rammstein στην Ανατολική Γερμανία. Χρειαζόμασταν μια δυτική κιθάρα και έναν δυτικό ενισχυτή, αλλιώς ο ήχος μας δεν θα ήταν τόσο καλός. Από την άλλη όμως είναι σημαντικό ότι καταγόμαστε από αυτό το μέρος, γιατί τα παιδικά μας χρόνια και τα εκεί βιώματά μας επέδρασαν καταλυτικά στη μουσική μας. Νομίζω πως αν προερχόμασταν από τη Δυτική Γερμανία πάλι δεν θα ήμασταν αυτό που είμαστε σήμερα. Χρειάστηκαν και οι δύο πλευρές για να υπάρξουν οι Rammstein, οπότε χωρίς την πτώση του τείχους ίσως και να μη σου έδινα αυτήν τη συνέντευξη σήμερα.
Τι μουσική ακούς τον τελευταίο καιρό; Ανακάλυψες καμιά καλή καινούργια μπάντα;
Αυτή την περίοδο ακούω αρκετά audio books, αφηγήσεις από νουβέλες και μυθιστορήματα. Αυτό είναι κάτι που πάντα μου άρεσε. Δεν είμαι ο τύπος που θα κάτσει να ακούσει μουσική· είμαι μάλλον σαν το μάγειρα που δεν θα κάτσει να φάει στο δικό του εστιατόριο. Ενημερώνομαι για τις νέες κυκλοφορίες από το γιο μου ή από τη γυναίκα μου και την κόρη μου για μουσική του τύπου Katy Perry κ.λπ. Όχι πως θα ακούσω ποτέ τέτοια πράγματα βέβαια, αλλά έχω μάθει για…
Τον τελευταίο δίσκο των Depeche Mode;
Αυτός ο δίσκος δεν με συγκίνησε ιδιαίτερα, άλλα άκουσα μια μπάντα από τον Καναδά που μου άρεσε, τους Billy Talent. Υπάρχουν πάλι φορές που αν και δεν ξέρω ποιο είναι το τελευταίο hype, ανακαλύπτω τυχαία κάτι καλό όπως τους Dune, τους ξέρεις;
Ναι, πριν από λίγο καιρό μάλιστα κυκλοφόρησαν το δεύτερο άλμπουμ τους.
Αυτή είναι πραγματικά νέα μουσική, φρέσκια, pop και λίγο σκληρή. Υπάρχουν ακόμα πολύ καλά βρετανικά pop συγκροτήματα όπως οι Snow Patrol που σου ανέφερα νωρίτερα, αλλά σε γενικές γραμμές έχω μείνει στην εποχή των Metallica και των Pantera. Αυτές ήταν πραγματικές μπάντες, όπως και οι Prodigy παλιότερα. Γενικά, μου αρέσει η extreme μουσική, αν και δυστυχώς δεν ακούγεται πολύ στις μέρες μας.
Έχετε γράψει τραγούδια στα γερμανικά, αγγλικά, ισπανικά, ρώσικα και γαλλικά. Μήπως έφτασε η στιγμή να έρθετε επιτέλους στην Ελλάδα και να πείτε ένα τραγούδι στα ελληνικά;
Εδώ κολλάμε σε ένα σταυρόλεξο όταν πρέπει να βρούμε το δεύτερο γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου, ολόκληρο τραγούδι περιμένεις να γράψουμε; (γέλια) Όταν γράφουμε τους στίχους μας δουλεύουμε με γλώσσες που έχουμε συναντήσει στη μέχρι τώρα πορεία μας και δυστυχώς δεν διδαχτήκαμε ελληνικά στο σχολείο στην Ανατολική Γερμανία. Αν όμως έρθουμε κάποια στιγμή για συναυλία στην Ελλάδα, κάτι που επιθυμούμε εδώ και πολλά χρόνια αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί για καθαρά οικονομικούς λόγους, ίσως να γράψουμε και κάτι στα ελληνικά. Δεν μπορεί, όλο και κάτι θα μάθουμε μέχρι τότε.