Ήταν το 1977. Ένας 22χρονος οδηγός φορτηγού, αποφασίζει ένα βράδυ να πάει να δει με τον κολλητό του την ταινία Star Wars Episode IV: A New Hope τού George Lucas και χάνει το μυαλό του. Αυτή η ταινία δεν έπρεπε να είναι του Lucas αλλά δικιά του. Αυτός ο κόσμος θα έπρεπε να έχει δημιουργηθεί από εκείνον και κανέναν άλλον. Ήταν το δικό του όνειρο. Και πλέον δεν θα έμενε όνειρο, αλλά θα γινόταν πραγματικότητα. Αυτό ήταν το σχέδιο του James Cameron, από το 1977. Όχι να γίνει απλώς ένας μεγάλος σκηνοθέτης, αλλά να φτιάξει έναν φανταστικό κόσμο σε μακρινούς γαλαξίες… Και αν για τους περισσότερους αυτό έμοιαζε τρελό, ο Cameron είχε έτοιμη την απάντηση: «Τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο». Και το απέδειξε, έστω και 32 χρόνια αργότερα, με την κυκλοφορία της ταινίας Avatar. Ενός επικού και ακριβού φιλμ, που ήρθε να ταράξει τα νερά στο χώρο του κινηματογράφου και να αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε ταινίες.
Κάθε αρχή και δύσκολη
Βέβαια, για να φτάσει μέχρι εκεί, έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια και να κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Διότι, όπως και να το κάνουμε, άλλο είναι να φαντάζεσαι πράγματα και άλλο να τα πραγματοποιείς. Και πόσω μάλλον όταν είσαι 22 ετών, παντρεμένος και χωρίς λεφτά. Αλλά και πάλι ο Cameron βρήκε τη λύση. Κατάφερε και έπεισε κάποιους γνωστούς του να επενδύσουν 20.000 δολάρια στο movie project του Xenogenesis, που ήταν σίγουρος ότι θα του άνοιγε τις πύλες του Χόλιγουντ. Η διάρκειας 12 λεπτών επιστημονικής φαντασίας mini ταινία του, όπου όλα τα μοντέλα τα είχε φτιάξει ο ίδιος, δεν στάθηκε αρκετή ώστε να τον μετατρέψει σε ένα βράδυ σε αστέρα του κινηματογράφου, αλλά τουλάχιστον κατάφερε να του βρει δουλειά στο Χόλιγουντ. Αρχικά ως υπεύθυνου σπέσιαλ εφέ του βασιλιά των b-movies Roger Corman και στην πορεία ως σκηνοθέτη. Το 1981 γράφει και σκηνοθετεί το θρίλερ Piranha II: The Spawning, αλλά το μεγάλο το μπαμ έρχεται τρία χρόνια αργότερα με το Terminator - μια ιδέα που του ήρθε στον ύπνο του ένα βράδυ που έλιωνε από τον πυρετό! Το φιλμ καταφέρνει να έχει κέρδος περίπου 80 εκατομμύρια δολάρια σε όλο τον κόσμο και αυτομάτως ο Cameron μετατρέπεται σε master των ταινιών επιστημονικής φαντασίας. Η συνέχεια είναι απλά εκπληκτική, καθώς ο Καναδός σκηνοθέτης βάζει την υπογραφή του σε ταινίες όπως Rambo II, Aliens, Abyss, Terminator 2: Judgment Day, True Lies. Όλες μεγάλες εμπορικές επιτυχίες, που τον καθιερώνουν στο Χόλιγουντ. Ωστόσο τίποτα από αυτά δεν ήταν αρκετό, και ο Cameron δεν είχε δείξει το μεγάλο του ταλέντο. Αυτό θα φαινόταν το 1997, μια χρονιά που θα μείνει αξέχαστη, τόσο στον ίδιο όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Ήταν η χρονιά που βγήκε στις αίθουσες η ταινία Τιτανικός.
Ένα ναυάγιο, μια επιτυχία
Μια ταινία που σήμερα θεωρείται με διαφορά η πιο επιτυχημένη στην ιστορία του κινηματογράφου, καθώς κέρδισε 11 βραβεία Oscar, ενώ απέφερε κέρδη που άγγιξαν το τρελό ποσό των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων! Αυτά όμως σήμερα, διότι τα πράγματα το 1997 ήταν εντελώς διαφορετικά. Και το κλίμα πολύ αρνητικό. «Όταν γυρίζαμε την ταινία, προσπαθούσαμε να υπολογίσουμε πόσα χρήματα θα χάσουμε!» θυμάται ο Cameron, και μάλλον δεν έχει άδικο, καθώς το φιλμ κόστισε 200 εκατομμύρια δολάρια - 100 εκατομμύρια περισσότερα από αυτά που υπολόγιζαν στην αρχή! «Ξαφνικά κατάλαβα ότι είχα κάνει μια ταινία 200 εκατομμυρίων, όπου στο τέλος όλοι πεθαίνουν. Τι σκατά σκεφτόμουνα, δεν ξέρω» λέει και αποκαλύπτει: «Όταν τελείωσαν τα γυρίσματα είπα σε έναν φίλο μου ότι τώρα θα πρέπει να ξαναχτίσω την καριέρα μου από την αρχή». Τόσο σίγουροι ήταν όλοι για την αποτυχία της ταινίας, μέχρι να βγει στις αίθουσες δηλαδή, αφού μετά έσπασε όλα τα ρεκόρ. «Πήγαμε ξαφνικά από το χαμηλότερο σημείο στο υψηλότερο» παραδέχεται ο πρώην πρόεδρος της εταιρίας παραγωγής τού Cameron, Rae Sanchini, όταν σκέφτεται εκείνη την εποχή. «Ήταν μια απίστευτη εμπειρία για όλους μας, αλλά περισσότερο για τον Jim. Ήταν συναισθηματικά και ψυχολογικά εξαντλημένος» συμπληρώνει. Ωστόσο, όσο εξαντλημένος και αν ήταν, δεν ξεχνούσε το όνειρό του. Αυτό που τον έβαλε στον κόσμο του κινηματογράφου. Και αν άλλοι στη θέση του, μετά από τον Τιτανικό, θα απολάμβαναν τα λεφτά τους ή θα γύριζαν τη μία μούφα ταινία μετά την άλλη εξαργυρώνοντας την επιτυχία τους, ο Cameron αποφάσισε να κάνει την έκπληξη. Εξαφανίστηκε για 12 χρόνια από το προσκήνιο (όλο αυτό το διάστημα σκηνοθέτησε μόλις 2 ντοκιμαντέρ και έβαλε λεφτά σε κάποιες παραγωγές). Τίποτα άλλο. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έκανε διακοπές. Το μυαλό του λειτουργούσε με τα χίλια και η σκέψη του είχε εστιάσει στη δημιουργία του Avatar.
«Όταν γυρίζαμε τον Τιτανικό, προσπαθούσαμε να υπολογίσουμε πόσα χρήματα θα χάσουμε!»
Το όνειρο μιας ζωής
Άλλωστε το σενάριο του Avatar είχε αρχίσει να το γράφει πριν σκεφτεί τον Τιτανικό. Το 1995 έγραψε τις πρώτες 82 σελίδες του έπους του, ονομάζοντας Pandora τον εξωγήινο κόσμο του, ο οποίος κατοικείται από τα πανύψηλα μπλε ανθρωποειδή Na’vi. Αυτό όμως ήταν το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο ήταν να ανακαλύψει νέους τρόπους και τεχνολογίες, ώστε να καταφέρει να γυρίσει την ταινία, όπως ακριβώς την είχε φανταστεί. Δηλαδή όσο πιο εντυπωσιακή γινόταν. Και τα τελευταία 12 χρόνια έκανε μόνο αυτό, παρά το γεγονός ότι οι συνεργάτες του πίστευαν πως «αν γυρίσουμε αυτή την ταινία είμαστε καταδικασμένοι»! Αλλά όχι ο Cameron, ο οποίος ήταν έτοιμος να ρισκάρει, τόσο τη φήμη του, όσο και τα 75 εκατομμύρια δολάρια που είχε βάλει στην τσέπη του από τον Τιτανικό. «Επιτέλους είχα τα γαμωλεφτά. Άρα ήρθε ο καιρός να τα παίξω» ξεκαθάρισε, και αυτό έκανε.
Πρώτο πρόβλημα που έπρεπε να λύσει ήταν το θέμα των γυρισμάτων, καθώς ο 55χρονος σκηνοθέτης ήθελε να γυριστεί το Avatar με HD 3-D κάμερα. Και για να το πετύχει αυτό ταξίδεψε μέχρι το Τόκιο, όπου και έπεισε τα αφεντικά της Sony να (του) κατασκευάσουν μία δοκιμαστική HD 3-D κάμερα! Δεύτερο πρόβλημα ήταν η προβολή της ταινίας, καθώς ελάχιστες αίθουσες είχαν οθόνες για 3-D movies. Για να καταφέρει να ψήσει τους ιδιοκτήτες κινηματογράφων, δάνεισε την τεχνολογία του στον Robert Rodriguez, ο οποίος γύρισε το Spy Kids 3-D. Η εισπρακτική επιτυχία του φιλμ οδήγησε τα επόμενα χρόνια περισσότερες από 3.000 κινηματογραφικές αίθουσες να αγοράσουν 3-D τεχνολογία. Τρίτο πρόβλημα ήταν τα γραφικά του Avatar, καθώς καμιά εταιρία special effects δεν πίστευε ότι μπορούσε να δημιουργήσει τον ψηφιακό κόσμο του Cameron. Τη λύση τελικά έδωσε η εταιρία του George Lucas, Industrial Light & Magic, η οποία δημιούργησε τα εφέ και έκανε το όνειρο του Cameron πραγματικότητα. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε ότι προσέλαβε ειδικούς γλωσσολόγους για να δημιουργήσουν τη διάλεκτο των Na’vi, αλλά και βοτανολόγους για να ονομάσουν τα φυτά του πλανήτη Pandora, τότε καταλαβαίνουμε γιατί πήρε 12 χρόνια στον James Cameron μέχρι να δει το Avatar στις μεγάλες αίθουσες.
Τελικό συμπέρασμα; Μπορεί η ταινία να αρέσει σε πολλούς, μπορεί από άλλους να θεωρηθεί υπερβολική, ακόμα και βαρετή, μπορεί να μην καταφέρει ποτέ να αποσπάσει τα βραβεία του Τιτανικού. Το σίγουρο είναι όμως ότι θα μείνει στην ιστορία ως η ταινία που άλλαξε τα δεδομένα στον κινηματογράφο. Και η ουσία αυτού του εγχειρήματος είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς ο Cameron απέδειξε ότι, αν θέλεις κάτι, μπορείς να το πετύχεις, αρκεί να το πιστέψεις και να δώσεις το 100% του εαυτού σου. Ναι, αυτή είναι η ουσία του Avatar…
Ο James Cameron στο μικροσκόπιο
* Γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου 1954 στο Οντάριο του Καναδά.
* Έχει παντρευτεί πέντε φορές και έχει αποκτήσει πέντε παιδιά.
* Έχει κερδίσει τρία βραβεία Oscar με τον Τιτανικό.
* Θεωρείται ο εφιάλτης των μεγάλων στούντιο του Χόλιγουντ, γιατί δεν τηρεί τα deadlines του και ξεπερνάει κάθε φορά τον αρχικό προϋπολογισμό.
* Μέχρι στιγμής οι ταινίες του (χωρίς να προσθέσουμε το Avatar) έχουν αποφέρει έσοδα που ξεπερνούν τα 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο μαραθώνιος του Avatar
Από τη στιγμή που ο James Cameron σκέφτηκε την ταινία Avatar μέχρι αυτή να βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες πέρασε πάνω από μια δεκαετία. Ένα χρονικό διάστημα που ούτε ο ίδιος ο 55χρονος σκηνοθέτης είχε υπολογίσει. Αρχικά, δηλαδή το 1996, είχε ανακοινώσει ότι η ταινία θα ήταν έτοιμη για προβολή το 1999 και θα κόστιζε 100 εκατομμύρια δολάρια. Ουτοπικό σχέδιο. Τον Ιούλιο του 2006 ανακοίνωσε ότι τα πανύψηλα μπλε ανθρωποειδή του θα ήταν έτοιμα να κατακτήσουν τον κόσμο μέσα στο καλοκαίρι του 2008. Αλλά και πάλι τίποτα. Ίσως επειδή το στούντιο του έδινε… μόλις 230 εκατομμύρια δολάρια για την παραγωγή, τη στιγμή που ο σκηνοθέτης ήθελε 310! Τελικά η λύση βρέθηκε κάπου στη μέση, καθώς η Fox τού έδωσε 250 εκατομμύρια δολάρια και ο Cameron τούς παρέδωσε μια ταινία που μέχρι το τέλος του 2009 είχε κάνει εισπράξεις 650 εκατομμυρίων. Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι θα σπάσει το ρεκόρ του Τιτανικού. Μάλλον δίκαιη ανταλλαγή…