Οι shop assistants ανήκαν σε μια φουρνιά συγκροτημάτων που ξεκίνησαν στο «υπόγειο» της δεκαετίας που όλοι αγαπάμε να μισούμε, υπηρετήσαν ευλαβικά την indie-pop αφέλεια και αυτή τους κατάπιε. Του Θεοδόση Μίχου.

Ήταν επόμενο να συμβεί. Αν το post punk ήταν η δημιουργική ολοκλήρωση της νιχιλιστικής αντίδρασης που είχε ξεκινήσει με το punk, έπρεπε όλοι να περιμένουν ότι ο κουρνιαχτός της independent έκρηξης αργά ή γρήγορα θα κατακαθόταν. «Ούτε εγώ ο ίδιος γουστάρω πραγματικά τους δίσκους που γουστάρω» έλεγε χαρακτηριστικά, στο πρώτο μισό των ’80s, ο padre padrone της αλτερνατίβας John Peel. Εξάλλου και ο μουσικός Τύπος, με πρώτα και καλύτερα τα fanzines (που τότε έπαιζαν πραγματικά οριακό ρόλο) έπασχε από μια κρίση ταυτότητας. Προφανώς δεν ήξεραν πώς να χειριστούν το τέλος της «επανάστασης». Και μετά, το 1985, ήρθε το Live Aid…
Αντιγράφω από το Rip It Up And Start Again τού Simon Reynolds: «Μέχρι το 1985 η ηρωική φάση του ανεξάρτητου κινήματος είχε τελειώσει. Οι ανεξάρτητες εταιρείες είτε λειτουργούσαν σαν άτυποι scouters για λογαριασμό των πολυεθνικών είτε στο roster τους είχαν μπάντες απλώς ένα βήμα πάνω από την εμπορική ανυπαρξία».
Κι όμως, όσο και αν η έννοια της «ανεξαρτησίας» έχανε σε κυριολεκτικό έδαφος, η υφολογική περιχαράκωση των συγκροτημάτων που γεννούσε το underground της εποχής, κάθε άλλο παρά μπασταρδεμένη ήταν. Από τους The Jesus and Mary Chain (που ηχογραφούσαν για λογαριασμό της –θυγατρικής της WEA– Blanco Y Negro) μέχρι τους Pastels και από εκεί στους Dream Syndicate (εκατέρωθεν του Ατλαντικού δηλαδή), όλοι κινούνταν σχεδόν νομοτελειακά στις παρυφές του ενοχλητικού θορύβου με μια ψυχή όμως βέρα τσαπερδόνικη, που δεν έκρυβε τις κάψες της για τη χαρωπή (και ενίοτε Spector-ική) πλευρά των ’60s. Το independent μάς τελείωσε. Ζήτω το indie! Και ζήτω η NME, που εν έτει 1986 χώρεσε σε μια κασέτα ό,τι επί της ουσίας άξιζε να ακουστεί τότε και αξίζει να θυμηθούμε τώρα, τουλάχιστον από τη  βρετανική indie νομενκλατούρα της εποχής. Οι Σκοτσέζοι Shop Assistants από το Εδιμβούργο, με το It’s up to you άνοιγαν τη δεύτερη πλευρά της πολυθρύλητης C86 κασέτας.
Από το 1984, οπότε και οι David Keegan, Sarah Kneale, Laura MacPhail, Ann Donald και Annabel Wright (γρήγορα θα έφευγε για να παίξει στους Pastels και θα την αντικαθιστούσε η Alex Taylor) κυκλοφόρησαν το πρώτο τους single, το Something to do ως Buba & the Shop Assistants, μέχρι το Shopping parade του 1985 (που είχε την τύχη να γίνει κόλλημα του Morrissey) και το Safety net που τους έχωσε στην κορυφή του UK indie chart και στη Festive Fifty λίστα του John Peel, οι Shop Assistants έμοιαζαν και κυρίως ακούγονταν σαν την ιδανική μπάντα-αποκούμπι για τους καθαρόαιμους indie αδερφίλους που ασφυκτιούσαν μέσα στα φαρδουλά και με λαχούρια πουκάμισά τους, και κάθε πρωί πότιζαν τα βάζα με τις γλαδιόλες που είχαν στα περβάζια τους.
Ίσως η Chrysalis να ζήλεψε τη χάρη της WEA, και γι’ αυτό να υπέγραψε τους Shop Assistants στο δικό της sub-label, Blue Guitar. Ακούγοντας σήμερα το single I don’t want to be friend  with you καταλαβαίνεις ακριβώς γιατί οι Pains Of Being Pure At Heart ίσως να είναι η πιο αναχρονιστικά καίρια μπάντα της τελευταίας διετίας. Το ντεμπούτο τους, που οι μισοί το ξέρουν ως Shop Assistants, και οι άλλοι μισοί ως Will Anything Happen, τρούπωσε στην εσχάτη θέση (ν.100) των βρετανικών charts, και έμεινε εκεί για μία ολόκληρη εβδομάδα. Πάλι καλά... «Οι Shop Assistants είναι ένα τσούρμο μεθυσμένων, ηδονιστών, αυτοκαταστροφικών ροκάδων» έγραφε ένα fanzine της εποχής. Μερικές φορές οι φανζινάδες δεν ξέρουν τι τους γίνεται (για καλό το λέω αυτό).
Μετά την «τρομερή» επιτυχία τους, η Alex Taylor αποχώρησε (έστησε τους Motorcycle Boy) και οι λοιποί έχασαν το knack τους. Προσπάθησαν να το ξαναβρούν το 1989, κυκλοφορώντας τα singles Here it comes και Big E power (το «κούμπωμα» πήγαινε αβέρτα;).
Και κάπου εκεί το μαγαζάκι τους έβαλε λουκέτο. «Οι Shop Assistants ήταν μια φάση που περνούσες πρoτού ανακαλύψεις την ενήλικη pop, και γι’ αυτό τους ευχαριστούμε», έγραψε γι’ αυτούς ο Andrew Collins στη NME. Σωστό.